Wpisy oznaczone ‘Arystoteles’

Czym jest i jaką rolę pełni epistemologia?

Wednesday, 21 April 2010

Epistemologia, pojęcie, które wywodzi się od greckiego słowa episteme, czyli wiedza, umiejętność oznacza naukę badającą związki między rzeczywistością, a poznaniem. Często jako pojęcie równoznaczne z epistemologią stosuje się termin „teoria poznania”. Przedmiotem jej zainteresowania są podstawowe pojęcia, takie jak prawda, przekonanie, sąd czy poznanie.

Od początku swojego istnienia epistemologia budziła spore kontrowersje. Niektóre cenione umysły świata filozofii poddawały nawet w wątpliwość sens podejmowanie tej tematyki. Ich zdaniem badania jest niemożliwe, gdyż w tym celu jest konieczne wykorzystanie samego poznania. Ten paradoks rzeczywiście każe nam się zastanowić nad zasadnością epistemologii, a mimo tego wciąż znajdują się osoby, które chętnie zajmują się tą kontrowersyjną nauką.

Już w starożytności, w czasach genezy samej filozofii pojawiali się adepci epistemologii. W filozofii nowożytnej również ich nie brakło, a do najsłynniejszych z nich należał chociażby Kartezjusz. To od wydzielił epistemologię jako osobną dziedzinę filozofii. Tematykę tą podejmowali też najsłynniejsi myśliciele w historii filozofii, tacy jak Arystoteles czy Platon. Wydaje się, że tak cenieni filozofowie nie zajmowali się czymś, co nie jest godne uwagi człowieka i bezzasadne, może więc mimo wszystko warto zainteresować się epistemologią.

Na początku warto zapoznać się z podstawowymi teoriami z nią związanymi, a więc teorią prawdy  i wiedzy, które starają się zdefiniować te pojęcia. Poszukiwanie definicji tych pierwotnych terminów zalicza się do podstawowych zadań epistemologii. Warto zainteresować się też problemem percepcji, czy problemem psychofizycznym, które nieco pogłębiają tą tematykę.

Zderzenie filozofii światowych z rzeczywistością

Wednesday, 21 April 2010

Z pozoru mogłoby się wydawać, że rozmyślania filozofów nijak mają się do rzeczywistości. Tymczasem, jeśli bliżej przyjrzymy się podstawowym światowym filozofiom okazuje się, że mają ono sporo wspólnego z otaczającą nas rzeczywistością. Jej wpływ na większość dziedzin naszego życia jest niezaprzeczalny.

Warto zwrócić uwagę na przykład na związek filozofii z nauką. W starożytności, w początkowej fazie rozwoju filozofii te dwie dziedziny często były traktowane jako jedno. Dziś zarysował się między nimi wyraźny podział i co ciekawe, filozofia czerpie sporo z dokonań nauki.

Prawidłowość tą dało się zauważyć już w starożytności. Najwięksi filozofowie tworzyli pod wpływem nauki. Platon inspirował się geometrią, Leibniz matematyką, a Arystoteles – astronomią. Nauka i filozofia wzajemnie przenikały się również w Polsce, czego najlepszym przykładem są prace Kopernika, w zamyśle tworzone jako prace filozoficzne i recenzowane przez filozofów. Wzajemnemu wpływowi nauki i filozofii nie da się zaprzeczyć. Nie da się też ukryć, że bez filozofii nie istniałoby wiele współczesnych dziedzin nauki. Swoje korzenie mają w niej między innymi medycyna, prawo, psychologia czy socjologia.

Filozofia jest również źródłem większości współczesnych religii. Człowiek od zawsze starał się poznać siły, które kierują losami wszechświata, było to jedno z podstawowych zadań filozofii. Religia podejmuje podobną tematykę, starając się jednak konkretnie nazwać te siły, na przykład określając je mianem Boga. Mimo iż filozofia i religia początkowo były w opozycji wielu wybitnych filozofów współczesnego świata jest osobami głęboko wierzącymi.