Archiwum kategorii ‘Obszary filozofii’

Obszary filozofii społecznej

Wednesday, 21 April 2010

Filozofia społeczna, jak nie trudno domyślić się już z samej nazwy obejmuje swoim pojmowaniem wszystkie etyczne problemy bytu społecznego. Filozofia społeczna dzieli się na dwie podstawowe części składowe. Jedną z nich jest filozofia społeczna szczegółowa, odnosząca się do wybranych zagadnień związanych z życiem społecznym, a drugą z kolei jest filozofia społeczna ogólna. W szczegółowej filozofii znajdą się takie pojęcia, jak rodzina, instytucje, organizacje, grupa rówieśnicza, czyli wszystkie jednostkowe przypadki reprezentujące życie społeczne.

W filozofii społecznej istotne są takie pojęcia jak choćby fakt społeczny, samo społeczeństwo i jego rozumienie przez filozofię, czy też składniki społeczeństwa. Faktem społecznym nazwiemy relację między ludźmi, w której najistotniejszy nie jest konkretny cel każdej z jednostek, ale jeden wspólny i jednoczący cel, jaki chcemy osiągnąć w wyniku tej relacji. Nie można nazwać faktem społecznym wymiany handlowej. Filozofia wskazuje na takie cechy społeczeństwa, jak wielość członków – społeczeństwem nie jest z całą pewnością jedna osoba.

Ważna jest również jedność społeczeństwa, czyli takie same moralne normy obowiązujące dane społeczeństwo, jak również trwałość społeczeństwa. Wskazuje się także na jego charakter wewnętrzny i zewnętrzny. Zadaniem filozofii społecznej jest poznanie istoty bytu społecznego, który składa się z poszczególnych jednostek. Społeczeństwo nie mogłoby bez nich istnieć, ale same jednostki, bez społeczeństwa mogą sobie doskonale radzić. Społeczeństwo, choć jest czymś w pewnym stopniu zróżnicowanym, rozpatrujemy jako jedną całość.

Obszary filozofii politycznej

Wednesday, 21 April 2010

Filozofia polityczna to dziedzina filozofii, której głównym obszarem zainteresowań jest najogólniej mówiąc państwo i polityka. W szerszym, bardziej szczegółowym ujęciu skupia się ona na krytycznej refleksji nad instytucją państwa, istotą polityki oraz władzy oraz nad zmiennością i kształtowaniem się ustrojów politycznych.

Filozofia ma to do siebie, że zwykle nie ma związku między nią, a pozafilozoficznymi dziedzinami naszego życia. Rozważania filozofów pozostają bez wpływu na nasze życie, o ile specjalnie się nimi nie interesujemy. Filozofia polityczna jest pod tym względem wyjątkiem. Granica między nią  a rzeczywistą polityką jest bardzo cienka, zatem filozofia w autentyczny sposób oddziałuje na inne dziedziny życia, podobnie jak wywodząca się z niej pokrewna gałąź nauki, politologia. 

Rozważania filozoficzne prowadzą do powstawania nowych ideologii i teorii politycznych, które wcielają w życie politycy różnych partii. Na ich podstawie tworzone są programy poszczególnych partii i polityków. To dzięki nim ukształtowały się doktryny polityczne, które do dziś mają wpływ na poglądy wielu ludzi.  Ocena, jakiej poddawane jest państwo i władza w ramach filozofii politycznej niejednokrotnie w historii ludzkości miały realny wpływa na rozwój życia politycznego i społeczeństwa, a więc również na życie i sytuację poszczególnych obywateli państwa.

Konstruktywna krytyka i podkreślanie niedoskonałości często w zauważalny sposób przyczyniają się do znacznej poprawy sytuacji w państwie. Rola filozofii politycznej w naszym codziennym życiu jest więc nie do przecenienia, chociaż większość z nas na co dzień nawet jej nie dostrzega.

Obszary filozofii religijnej

Wednesday, 21 April 2010

Wśród różnych dziedzin, wokół których obraca się współczesna filozofia ciekawym zagadnieniem jest filozofia religii. Zajmowało się nią i wciąż zajmuje wiele cenionych filozofów. Różne podejścia, którymi kierowali się oni na przestrzeni lat przyczyniły się do ukształtowania różnych sposobów religijnej refleksji. Tomasz z Akwinu skupiał się nad rozważaniem religii jako osobnego bytu. Takie podejście do filozofii określa się jako metafizyczne.

Przedstawicielem fenomenologicznego podejścia do filozofii religijnej był między innymi Max Scheler, który starał się odkryć niezmienną naturę religii. Oprócz podejścia metafizycznego i fenomenologicznego, na przestrzeni lat ukształtowały się ponadto podejścia epistemologiczne i antropologiczne, które zajmowały się odpowiednio sposobem opisywania świata przez pryzmat religii oraz oceną działalności ludzkiej z religijnego punktu widzenia.

Filozofia religii jest więc bardzo obszerną i zróżnicowaną dziedziną filozofii. Wbrew pozorom rozważaniami na temat religii nie zajmują się wyłącznie ludzie wierzący, którzy opierają swoje rozważania na zgodności z dogmatami religijnymi.

Przedmiotem zainteresowania tych osób jest teologia. W przeciwieństwie do nich filozofowie religijni skupiają się raczej na wyszukiwaniu logicznych dowodów na potwierdzenie swoich teorii i rozważań. Nic więc nie stoi na przeszkodzie, by przedstawicielami filozofii religijnej byli ateiści. Co więcej, rozważania, które snują osoby niewierzące są zwykle o wiele bardziej obiektywne, gdyż nie przesłania ich pryzmat prawd religijnych. Wzbicie się ponad dogmaty i prawdy religijne często przekracza możliwości osób głęboko wierzących.