Archiwum kategorii ‘Filozofia’

Zderzenie filozofii światowych z rzeczywistością

Wednesday, 21 April 2010

Z pozoru mogłoby się wydawać, że rozmyślania filozofów nijak mają się do rzeczywistości. Tymczasem, jeśli bliżej przyjrzymy się podstawowym światowym filozofiom okazuje się, że mają ono sporo wspólnego z otaczającą nas rzeczywistością. Jej wpływ na większość dziedzin naszego życia jest niezaprzeczalny.

Warto zwrócić uwagę na przykład na związek filozofii z nauką. W starożytności, w początkowej fazie rozwoju filozofii te dwie dziedziny często były traktowane jako jedno. Dziś zarysował się między nimi wyraźny podział i co ciekawe, filozofia czerpie sporo z dokonań nauki.

Prawidłowość tą dało się zauważyć już w starożytności. Najwięksi filozofowie tworzyli pod wpływem nauki. Platon inspirował się geometrią, Leibniz matematyką, a Arystoteles – astronomią. Nauka i filozofia wzajemnie przenikały się również w Polsce, czego najlepszym przykładem są prace Kopernika, w zamyśle tworzone jako prace filozoficzne i recenzowane przez filozofów. Wzajemnemu wpływowi nauki i filozofii nie da się zaprzeczyć. Nie da się też ukryć, że bez filozofii nie istniałoby wiele współczesnych dziedzin nauki. Swoje korzenie mają w niej między innymi medycyna, prawo, psychologia czy socjologia.

Filozofia jest również źródłem większości współczesnych religii. Człowiek od zawsze starał się poznać siły, które kierują losami wszechświata, było to jedno z podstawowych zadań filozofii. Religia podejmuje podobną tematykę, starając się jednak konkretnie nazwać te siły, na przykład określając je mianem Boga. Mimo iż filozofia i religia początkowo były w opozycji wielu wybitnych filozofów współczesnego świata jest osobami głęboko wierzącymi.

Filozofia kultury i jej ważna rola

Wednesday, 21 April 2010

Spośród licznych gałęzi filozofii jedną z najciekawszych jest z pewnością filozofia kultury. Obejmuje ona szereg zagadnień związanych z szeroko pojętą kulturą. Mówiąc dokładniej dziedzina ta skupia się na przejawach działalności człowieka będących wyrazem jego wolnej woli i rozumnego postępowania. Jego efektem są właśnie twory kultury, takie jak język, tradycje czy działa sztuki.

Pojęcie filozofii kultury wprowadził R. Eucken, niemiecki myśliciel. Początek jej rozwoju datuje się na XIX w., jest to więc stosunkowo młody nurt filozoficzny. Tematykę filozofii kultury podejmowali tak wybitni myśliciele jak chociażby Nietzsche. Wyodrębnienie filozofii kultury jako osobnej gałęzi filozofii nie jest proste, gdyż znajduje się ona na pograniczu wielu różnych dziedzin, takich jak chociażby religia, nauka czy sztuka.  Jej źródeł upatruje się w neokantyzmie i kartezjanizmie.

Wychodząc z założeń swoich poprzedników i rozwijając ich interpretacje Ernst Cassirer wyróżnił pięć elementów tworzących kulturę : naukę, filozofię, język, mit i religię. Jej istnienie uważa za fakt podstawowy i niezmienny, jednak sama kultura jest tworem dynamicznym, podlegającym licznym zmianom, dlatego jej badanie i opis nie są łatwe. W tym celu należy uwzględnić szereg czynników, takich jak między innymi jej historia i struktura.

Filozofia kultury uznawana jest za jedną z najbardziej współczesnych gałęzi filozofii, to w niej odnajdujemy najwięcej nawiązań do obecnych czasów, dzięki czemu jest znacznie bardziej zrozumiała i łatwiej przyswajalna od innych dziedzin filozofii. Pomaga w interpretacji i zrozumieniu współczesnych przejawów kultury.